یخچال فریزر به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین لوازم خانگی، به‌صورت پیوسته در حال کار است و تولید صدا در آن کاملاً اجتناب‌ناپذیر  است. با این حال، همه صداهای شنیده‌شده از یخچال، طبیعی نیستند؛ برخی از آن‌ها بخشی طبیعی از فرآیند سرمایش بوده و برخی دیگر می‌توانند هشداری از وجود نقص فنی یا نصب نادرست دستگاه باشند.

هدف این مقاله، تفکیک صداهای طبیعی از صداهای غیرطبیعی یخچال و ارائه توضیحی علمی درباره منشأ هر یک است تا کاربران بتوانند در صورت نیاز، تصمیم درست برای بررسی یا تعمیر دستگاه بگیرند، تا دغدغه شما را برای تعیین سلامت یخچال برطرف کند.

دسته‌بندی صداهای طبیعی و غیرطبیعی یخچال

✅ 5 صدای طبیعی یخچال

این صداها در شرایط عادی عملکرد یخچال کاملاً طبیعی بوده و نشان‌دهنده فعال بودن صحیح سیستم سرمایش هستند.

❌3 صدای غیرطبیعی در تمامی  یخچالهای ایرانی و خارجی

این صداها معمولاً نشانه وجود مشکل فنی بوده و نیازمند بررسی تخصصی هستند.

منابع اصلی تولید صدا در یخچال

اصول تولید صدا در یخچال:

صداهای یخچال را می‌توان به چند دسته اصلی تقسیم کرد که هر کدام ریشه در عملکرد اجزای خاصی دارند:

مکانیکی (حرکت قطعات): صدای ناشی از لرزش، اصطکاک یا ضربه قطعات متحرک.

هیدرولیکی/آئرودینامیکی (جریان سیالات): صدای ناشی از حرکت گاز یا مایع مبرد، یا جریان هوا توسط فن‌ها.

الکتریکی: صدای ناشی از عملکرد موتورهای الکتریکی یا قطعات الکترونیکی.

حرارتی: صدای ناشی از انبساط و انقباض مواد در اثر تغییر دما.

‌در واقع، یخچال‌ها از چندین قطعه متحرک و اجزای الکترونیکی تشکیل شده‌اند که هر کدام ممکن است در حین کار صداهایی تولید کنند. مهم‌ترین این اجزا عبارتند از:

اجزای کلیدی و صداهای مرتبط:

کمپرسور  :

   کمپرسور قلب سیستم تبرید است. وظیفه آن فشرده‌سازی گاز مبردمانند 13a یا R600a و افزایش دما و فشار آن برای گردش در سیستم است. در یخچال‌های خانگی معمولاً از کمپرسورهای پیستونی استفاده می‌شود.

کمپرسورهای اینورتر به دلیل کنترل دور موتور، صدای ملایم‌تری دارند.

فن کندانسور:

معمولاً در نزدیکی کمپرسور و کندانسور (کویل‌های پشت یا زیر یخچال) قرار دارد. وظیفه‌اش عبور دادن هوا از روی کویل‌های کندانسور برای دفع حرارت است.

علت ایجاد صدای وزوز یا لرزش در یخچال

یکی از شایع‌ترین دلایل صدای غیرطبیعی در یخچال، تراز نبودن دستگاه است. در این حالت، ارتعاشات ناشی از کارکرد کمپرسور و فن‌ها به بدنه منتقل شده و صدای وزوز یا لرزش تشدید می‌شود.

روش ساده تشخیص:

اگر با فشار دادن دست روی بدنه یخچال، صدا کاهش یا قطع شود و پس از رها کردن مجدداً ایجاد گردد، دستگاه به‌احتمال زیاد تراز نیست.

⚠️ تداوم این وضعیت علاوه بر ایجاد آلودگی صوتی، باعث افزایش تنش مکانیکی قطعات و کاهش عمر مفید یخچال می‌شود.

نقش سیستم آب‌سردکن در ایجاد صدا

در یخچال‌های مجهز به آب‌سردکن:

- عدم اتصال لوله آب می‌تواند موجب ایجاد صدای غیرعادی در سیستم شود.

- فشار بیش از حد آب ورودی نیز باعث افزایش سرعت عملکرد شیر برقی و ایجاد صدای وزوز یا ضربه می‌شود.

✅ راهکار: تنظیم فشار آب ورودی و اطمینان از اتصال صحیح شلنگ آب.

صدای غیرطبیعی هنگام باز و بسته کردن درب یخچال

شنیدن هرگونه صدای غیرعادی هنگام باز یا بسته شدن درب یخچال، می‌تواند نشانه‌ای از خرابی لولاها، واشر درب یا اجزای داخلی کابین باشد. در چنین شرایطی، بررسی تخصصی دستگاه توصیه می‌شود.

صدای تق‌تق در یخچال‌های نوفراست (No-Frost)

در یخچال‌های بدون برفک(یخچالی با اواپراتور مخفی که به‌وسیله فن و المنت، یخ‌زدایی را کاملاً به‌صورت اتوماتیک انجام می‌دهد) سیستم دیفراست به‌صورت دوره‌ای فعال می‌شود. در زمان عملکرد المنت گرمایشی:

- ذوب شدن برفک‌ها

- و انبساط یا انقباض قطعات داخلی 

می‌تواند منجر به ایجاد صداهایی شبیه کلیک یا تق‌تق کوتاه‌مدت شود.

✅ اگر این صداها منظم، کوتاه و دوره‌ای باشند، کاملاً طبیعی هستند.

نکته فنی مهم 

آیا شنیدن صدا از یخچال نشانه خرابی است؟

خیر. وجود صدا در یخچال فریزر لزوماً نشانه خرابی نیست.

در شرایط نرمال، شنیدن صداهای عملکردی یخچال در فاصله حدود ۱ تا ۲ متری طبیعی تلقی می‌شود.